مضرات استرس در پرورش جوجه یکروزه

استرس یکی از مشکلاتی است که در پرورش انواع طیور دیده می‌شود و معمولا همه طیور نسبت به استرس حساس بوده، اما در پرورش جوجه یکروزه استرس اهمیت بیشتری پیدا می‌‌کند، زیرا هنوز قدرت بدنی و همچنین سیستم ایمنی بدن آنها ضعیف بوده و استرس می‌تواند موجب تلفات آنها شود.

استرس به واکنش‌هایی اطلاق می‌شود که جوجه‌ها نسبت به تنش‌های وارد شده از محیط اطراف، از خود نشان می‌دهند. استرس می‌تواند ریشه بسیاری از مشکلات در پرورش جوجه یکروزه باشد.

بدین‌ترتیب با مدیریت مناسب باید تلاش نمود تا استرس را به کمترین میزان ممکن رساند، در غیر این صورت میزان تلفات در گله زیاد شده و این موضوع می‌تواند موجب از بین رفتن سرمایه پرورش دهنده شود، زیرا معمولا در پرورش جوجه یکروزه، تعداد جوجه‌ها بسیار زیاد می‌باشد.

معمولا در پرورش جوجه یکروزه و یا حتی نیمچه یا مرغ باید تا حد امکان با مدیریت خوب و قوی استرس را کم کرد. زیرا استرس می‌تواند اثرات منفی بسیار زیادی از خود به جای بگذارد. با توجه به ضعیف بودن جوجه‌های یکروزه، معمولا استرس در جوجه‌های یکروزه خود را بیشتر نشان می‌دهد.

بدین ترتیب میزان تلفات بر اثر استرس‌های مختلف در جوجه‌های یکروزه بسیار بیشتر از نیمچه و یا مرغ بالغ می‌باشد. برخی از استرس‌ها ممکن است به صورت ناخواسته به وجود بیایند و شاید نتوان به راحتی از آنها جلوگیری نمود، اما بعضی از استرس‌ها نیز نتیجه بی توجهی و عدم مدیریت صحیح می‌باشند.

آشنایی با انواع استرس در پرورش جوجه یک روزه

برخی از استرس هایی که در پرورش جوجه یکروزه و یا انواع مرغ و خروس دیده می شوند، اجتناب ناپذیر بوده و در همه گله ها انجام می شوند. مثلا در هنگام واکسیناسیون و یا نوک چینی به طیور استرس های زیادی ممکن است وارد شود، از طرفی این کارها برای حفظ سلامت طیور باید انجام شوند. در غیر این صورت مشکلاتی به وجود می آید که تلفات آنها به مراتب بیشتر از استرس می باشد.

بدین ترتیب واکسیناسیون و یا موارد دیگری مانند نوک چینی را باید حتما انجام داده، اما بهتر است این کارها توسط افراد متخصص انجام شده، تا با کمترین میزان ایجاد استرس، بتوانند این کار را انجام بدهند.

استرس های دیگری نیز وجود داشته که بر اثر مدیریت اشتباه سالن به وجود آمده، که این استرس ها می توانند بسیار مضر بوده و باید بتوان از به وجود آمدن آنها جلوگیری نمود. نبود فضای کافی می تواند باعث به وجود آمدن استرس در پرورش جوجه یکروزه شود، پس باید به ظرفیت سالن و تعداد جوجه ها توجه زیادی داشته باشید.

تغییرات ناگهانی دمای هوا، از دیگر مواردی بوده که به شدت استرس زا بوده و در پرورش جوجه یکروزه می تواند اهمیت بسیار زیادی داشته باشد. عدم وجود آب و دان کافی نیز از دیگر موارد استرس زا به شمار می رود.

عدم تهویه مناسب و وجود گرد و غبار و هوای آلوده از دیگر موارد استرس زا در پرورش جوجه یکروزه می باشد. با توجه به اینکه اغلب این موارد به راحتی قابل پیشگیری بوده، لذا بهتر است با تغییراتی در سبک مدیریتی خود، از بروز این استرس ها جلوگیری نموده، زیرا در صورت بروز استرس، نمی توان به راحتی این مشکلات را برطرف نمود. از این رو همیشه باید در ایجاد آرامش برای پرورش جوجه یکروزه تلاش نموده، تا بتوان بهترین نتیجه را به دست آورد.

راه های رفع استرس در پرورش جوجه یکروزه

برای رفع استرس در پرورش جوجه یکروزه باید بتوان تخصص را بالا برده و مدیریت بر سالن را به بهترین شکل ممکن انجام داد. داشتن تخصص کافی و مدیریت مناسب سالن، می تواند بسیاری از استرس ها را از بین ببرد و این موضوع در سلامتی جوجه ها نقش تعیین کننده ای دارد. بدین ترتیب آموزش های مربوط به پرورش جوجه یکروزه را بهتر است قبل از شروع به فعالیت در این زمینه دیده باشید، تا بتوانید بدون مشکل خاصی به پرورش انواع جوجه های یکروزه بپردازید.

مواردی که در دوره های آموزشی ارائه می شود مانند تعیین تعداد جوجه ها بر اساس فضای که در اختیار دارید، شرایط نوری و کم و زیاد شدن آن طبق برنامه ای خاص، میزان و نوع دان و آب مصرفی، درجه حرارت بر اساس سن و تغییرات پلکانی آن، تهویه مناسب و تامین اکسیژن و هوای مناسب برای تنفس جوجه ها و… که همه اینها را باید به درستی انجام داده، تا بتوان از بروز استرس جلوگیری نمود. بدین ترتیب کاهش استرس می تواند بسیار ساده باشد، و این موضوع باعث می شود تا پرورش دهنده متضرر نشده و کار خود را به راحتی ادامه دهد.

گردآورندگان: واحد تحقیق و توسعه رویان طیور

جهت مشاوره با شماره ۰۹۱۱۳۱۴۲۳۹۵ تماس حاصل بفرمایید

تاریخچه بیماری مارک

بیماری مارک یکی از بیماری های ویروسی و خطرناک طیور می‌باشد. معمولا بیشترین خطر ابتلا به این بیماری جوجه‌ها را تهدید می‌کند. بدین ترتیب باید واحد های جوجه کشی و یا پرورش جوجه بیشترین دقت و تمرکز را بر روی این بیماری داشته باشند. البته در گونه های دیگر پرندگان و یا در مرغ‌ها نیز امکان بروز این بیماری تا حدودی وجود دارد.

بیماری مارک برای نخستین بار در سال ۱۹۰۷ کشف شده است. نام این بیماری از کشف کننده این بیماری گرفته شده زیرا فردی که این بیماری را کشف نموده یک دامپزشک اهل مجارستان بوده و اسم او ژوزف مارک بوده است. بعد از گذشت ۶۰ سال از کشف این بیماری تازه این امکان فراهم شد تا فرقی که این بیماری با نئوپلاسم و لوکوزی داشته مشخص شود. بدین ترتیب در سال ۱۹۶۷ این اتفاق افتاده است. با گذشت سه سال از این موضوع یعنی در سال ۱۹۷۰ واکسن این بیماری کشف شد. با استفاده از واکسن معمولا تا حدود زیادی شیوع مارک کاهش یافت. بدین ترتیب برای جلوگیری از مارک یکی از بهترین و کاربردی ترین روش‌ها همین واکسن می‌باشد.

عامل بیماری مارک چیست؟

بیماری مارک ویروسی است و عامل آن نیز ویروسی از خانواده هرپس ویروس می‌باشد. این ویروس دارای سه سروتیپ می‌باشد. که سروتیپ اول بیماری زا بوده و سروتیپ دوم بسیار کم و سروتیپ سوم اصلا بیماری زا نیستند. سروتیپ اول که عامل اصلی بیماری مارک می‌باشد، خود دارای سویه های مختلفی است. سویه های حاد، فوق حاد و کم حدت را می‌توان برای سروتیپ اول هرپس ویروس معرفی نمود. معمولا از راه تنفسی وارد بدن طیور شده و باعث تلف شدن آنها می‌شود.

علائم و نشانه های بیماری مارک

معمولا علائم و نشانه های مختلفی وجود داشته و ممکن یکی از این علائم یا چند تا از آنها را با هم جوجه و یا هر نوع پرنده دیگری مشاهده نمود. بیماری مارک با چند فرم در طیور ظاهر می‌شود.

فرم کلاسیک: این فرم از بیماری مارک می‌تواند کم خطر ترین نوع این بیماری باشد، زیرا تلفات آن معمولا به ۱۵ درصد هم نخواهد رسید. رشته های عصبی کمی ضخیم تر از حالت نرمال خود شده و همچنین حالت متعادلی نداشته و به سمت فلج شدن می‌روند. احتمال بروز لنفوم در اعصاب و یا برخی از ارگان های داخلی مانند ریه و قلب نیز وجود دارد.

فرم حاد: در این فرم در حالت عادی معمولا ثلث گله درگیر این بیماری می‌شود، اما در مواردی ممکن است تا ۸۰ درصد درگیری ادامه داشته باشد. در این فرم مرگ و میر بیشتر از فرم کلاسیک بوده و تا ۳۰ درصد نیز ممکن است ادامه پیدا کند. برخی از طیور با افسردگی و برخی دیگر بدون هیچ علامتی ممکن است بر اثر این بیماری از بین بروند. لنفوم در قلب، ریه و طحال نیز از جمله نشانه های این فرم حاد بیماری مارک می‌باشند.

فرم لنفوماتوز چشمی: معمولا در این فرم لنفوسیت های عنبیه به رنگ خاکستری مشاهده خواهند شد. این فرم از بیماری می‌تواند کم بینایی و یا کوری طیور را در پی داشته باشد.

فرم لنفوماتوز پوستی: این فرم معمولا بر روی فولیکول های پرهای طیور تاثیراتی داشته باشد.

معمولا همه فرم های معرفی شده ممکن است طیور را فلج نماید، این فلجی ممکن است در کلیه اندام‌ها و یا در برخی از اندام‌ها مانند بال، پا و یا گردن مشاهده شود. فلج شدن ممکن است کامل و یا ناقص باشد.

راه های پیشگیری از مارک

با توجه به اینکه درمان مارک ممکن نبوده و این بیماری می‌تواند مرگ و میر در طیور را زیاد کند و واگیر دار نیز می‌باشد، پیشگیری از این بیماری اهمیت بسیار بیشتری پیدا می‌کند. واکسن می‌تواند بهترین گزینه برای پیشگیری از مارک باشد. با توجه به سروتیپ های مختلف این بیماری، واکسن آن نیز متنوع می‌باشد. از جمله واکسن های موجود در بازار برای بیماری مارک می‌توان به واکسن سروتیپ های مختلف اشاره نموده، که معمولا برای هر سروتیپ به صورت جداگانه و یا به صورت مخلوط نیز می‌توان آنها را تهیه نمود، واکسن هرپس ویروس بوقلمون که آن را HVT نیز می‌نامند. واکسن کم حدت تخفیف حدت یافته و همچنین واکسن حاد تخفیف حدت یافته، که هر کدام از آنها می‌تواند به نوبه خود و در صورت درست استفاده کردن از بیماری مارک جلوگیری کنند. معمولا اغلب شرکت های جوجه کشی در روزهای اول تولد جوجه‌ها واکسن مربوط به مارک را استفاده نموده و این واکسن می‌تواند تا آخر عمر این جوجه را ایمن کند.

از دیگر کارهایی که می‌توان برای پیشگیری از بروز بیماری مارک معرفی نمود، ضد عفونی کردن مرتب مکان نگهداری از جوجه و مرغ‌ها می‌باشد. با ضد عفونی صحیح می‌توان ویروس‌ها را از بین برده و احتمال بیماری را بسیار کمتر نمود. از بین بردن حشرات نیز برای پیشگیری از مارک می‌تواند تاثیر گذار باشد. بدین ترتیب می‌توان با رعایت اصول بهداشتی، از بروز این بیماری تا حدود زیادی جلوگیری نمود.

گردآوردگان:واحد تحقیق و توسعه رویان طیور

جهت مشاوره با شماره ۰۹۱۱۳۱۴۲۳۹۵ تماس حاصل بفرمایید.

توضیحاتی در مورد بیماری کوکسیدیوز

کوکسیدیوز یکی از شایع ترین و معروف ترین بیماری های انگلی در بین طیور‌‌‌‌‌‌ می‌باشد. کوکسیدیوز معمولا‌‌می تواند از طریق برخی تک یاخته ها در بین طیور انتقال پیدا کند. از معروف ترین این تک یاخته ها‌‌‌‌‌‌ می‌توان به ایمریا اشاره نمود. ایمریا خود دارای انواع مختلفی‌‌‌‌ می‌باشد.

یکی از بیماری هایی که‌‌‌‌ می‌تواند خسارات بسیار زیادی به مرغداری‌‌‌ها و مراکز پرورش مرغ بومی وارد نماید، بیماری کوکسیدیوز‌‌‌‌ می‌باشد. بیماری کوکسیدیوز انگلی بوده و‌‌‌‌ می‌تواند به راحتی در رشد طیور اختلال ایجاد نماید و مانع از رشد آنها بشود. این موضوع باعث‌‌‌‌ می‌شود تا ضریب تبدیل دان بسیار کم شود. بدین ترتیب هر مرکزی که با این بیماری مواجه شود، ضرر و زیان بسیار زیادی خواهد دید. این موضوع باعث شده تا همه افرادی که وارد حوزه پرورش مرغ و جوجه‌‌‌ها با نژاد های مختلف‌‌‌‌ می‌شوند، با این بیماری آشنایی پیدا نموده، تا بتوانند در مراحل ابتدایی آن را تشخیص داده و نسبت به مبارزه با آن اقدامات لازم را انجام بدهند.

عامل بیماری کوکسیدیوز

عامل بیماری کوکسیدیوز تک یاخته‌‌‌ها‌‌‌‌ می‌باشند که از جمله معروف ترین آنها‌‌‌‌ می‌توان به ایمریا اشاره نمود. ایمریا دارای انواع مختلفی بوده و هر کدام از آنها به نوعی‌‌‌‌ می‌توانند باعث بیماری در طیور شوند. ایمریا‌‌‌‌ می‌تواند در جوجه‌‌‌ها و مرغ‌‌‌ها با هر نوع نژاد و سنی ایجاد شوند. ایمریا آسرولینا E.acervulina، ایمریا نکاتریکس E.necatrix، ایمریا ماکزیما E.maxima، ایمریا برونتی E.brunetti، ایمریا تنلا E.tenella از جمله تک یاخته هایی بوده که‌‌‌‌ می‌توانند سبب بروز کوکسیدیوز شوند. تک یاخته‌‌‌ها معمولا در همه جا وجود داشته، اما معمولا با نگهداری تعداد زیادی از طیور، این تک یاخته‌‌‌ها نیز زیاد‌‌‌‌ می‌شوند. زیاد شدن تک یاخته‌‌‌ها در یک مکان مشخص‌‌‌‌ می‌تواند علت اصلی بروز این بیماری باشد. بدین ترتیب معمولا در مواردی که تعداد طیور کم باشد، این بیماری مشاهده نمی شود. شاید همین موضوع باعث شده که با مشاهده این بیماری، میزان مرگ و میر نیز زیاد شود.

بیماری های ویروسی که باعث ایجاد جراحت در بدن طیور‌‌‌‌ می‌شوند،‌‌‌‌ می‌توانند زمینه ساز بیماری کوکسیدیوز باشند. ژنتیک نیز‌‌‌‌ می‌تواند علت بروز این بیماری باشد، زیرا برخی از نژاد‌‌‌ها مقاومت بیشتری نسبت به این بیماری داشته و احتمال بروز آن را بسیار کمتر‌‌‌‌ می‌کنند. جیره غذایی با پروتئین خام کم‌‌‌‌ می‌تواند از بروز کوکسیدیوز جلوگیری نماید. بدین ترتیب جیره با پروتئین بالا‌‌‌‌ می‌تواند عاملی برای بروز این بیماری باشد.

علائم بیماری کوکسیدیوز

علائم بیماری کوکسیدیوز معمولا بسیار زیاد بوده و افرادی که در این زمینه تخصص داشته‌‌‌‌ می‌توانند راحت تر این بیماری را تشخیص بدهند. از جمله علائم بیماری کوکسیدیوز‌‌‌‌ می‌توان به لاغری مفرط گله اشاره نمود. لاغری بدون علت خاص‌‌‌‌ می‌تواند یکی از علائم بسیار مهم در تشخیص این بیماری باشد. کرختی و همچنین سستی‌‌‌‌ می‌تواند از دیگر علائمی باشد که از روی آن‌‌‌‌ می‌توان پی برد که طیور به این بیماری مبتلا‌‌‌‌ می‌باشند. تلفات بالا نیز از دیگر نشانه های این بیماری‌‌‌‌ می‌باشد. زیرا این بیماری‌‌‌‌ می‌تواند تلفات نسبتا زیادی را بر جای بگذارد. کم شدن میزان مصرف دان، مدفوع خون آلود و اسهال نیز از دیگر نشانه هایی بوده که‌‌‌‌ می‌توان از روی آنها بیماری کوکسیدیوز را تشخیص داد.

پیشگیری از بیماری کوکسیدیوز

پیشگیری از هر بیماری‌‌‌‌ می‌تواند از اهمیت بسیار ویژه ای برخوردار باشد، زیرا با پیشگیری مناسب‌‌‌‌ می‌توان میزان تلفات را به حداقل رساند. کم شدن تلفات‌‌‌‌ می‌تواند باعث جلوگیری در از بین رفتن سرمایه نیز بشود. برای پیشگیری از بیماری کوکسیدیوز به موارد مختلفی‌‌‌‌ می‌توان اشاره نمود. یکی از آنها رعایت اصول بهداشتی برای کاهش تک یاخته های ایمریا‌‌‌‌ می‌باشد. انتخاب برخی از نژاد‌‌‌ها برای پرورش نیز در پیشگیری از این بیماری بی تاثیر نمی باشد. زیرا در مقابل این بیماری مقاومت بیشتری دارند. ایمن سازی‌‌‌‌ می‌تواند روش دیگری برای پیشگیری از بیماری کوکسیدیوز باشد که اهمیت بسیار زیادی نیز دارد. واکسن های زنده که در آب آشامیدنی مصرف شده و واکسن های کشته و همچنین داروها یا کوکسیدیو استات ها نیز از راه های ایمن سازی به شمار‌‌‌‌ می‌روند.

آلودگی طبیعی و کنترل آن توسط داروها‌‌‌‌ می‌تواند یکی از راه های پیشگیری از این بیماری در انواع مرغ تخمگذار باشد. این کار معمولا در سنین کم ایجاد‌‌‌‌ می‌شود. زیرا مصرف داروها در مرغ تخمگذار مجاز نبوده و همچنین توجیه اقتصادی هم برای این کار وجود ندارد. بدین ترتیب این روش باید در سالن های پرورش جوجه انجام شود و این موضوع‌‌‌‌ می‌تواند ابتلا به این بیماری را به حداقل برساند.

گردآوردگان:واحد تحقیق و توسعه رویان طیور

جهت مشاوره با شماره ۰۹۱۱۳۱۴۲۳۹۵ تماس حاصل بفرمایید.

علائم و نشانه های بیماری نیوکاسل در انواع جوجه و مرغ

معمولا بیماری نیوکاسل را‌ می‌توان در زمره بیماری های ویروسی قرار داد. این بیماری بسیار واگیر دار‌ می‌باشد. از این رو مقابله با آن بسیار مشکل‌ می‌باشد. معمولا بهتر است که پیشگیری مناسب با استفاده از واکسن مناسب انجام شود. بدین ترتیب کنترل این بیماری راحت تر و کم هزینه تر‌ می‌شود.

معمولا بیماری نیوکاسل در انواع مرغ و جوجه‌ می‌تواند بر روی ارگان های بسیار مهمی تاثیر گذار باشد. از جمله این ارگان‌ها‌ می‌توان به دستگاه گوارشی، دستگاه تنفسی، دستگاه عصبی و… اشاره نمود. تنگی نفس، نداشتن اشتها، حالت افسردگی، فلج شدگی و افتادن بال ها، احساس گیجی در ناحیه سر و گردن، تورم در ناحیه چشم، کمتر شدن میزان تخمگذاری در مرغ تخمگذار و… از جمله مواردی‌ می‌باشند که‌ می‌توان از روی آنها این بیماری را در انواع مرغ و یا جوجه محلی تشخیص داد.  البته معمولا این نشانه‌ها ممکن است همگی در یک جوجه یا مرغ بومی مشاهده نشود و فقط یک یا چند مورد از آنها را بتوان مشاهده نمود. البته سن و شرایط جسمانی نیز‌ می‌تواند بر روی پیشرفت این بیماری تاثیرگذار باشد. یعنی هر چه از نظر جسمانی مرغ قوی تر باشد، امکان ابتلا به این بیماری و یا پیشرفت و حاد شدن بیماری نیوکاسل کمتر‌ می‌شود. بدین ترتیب معمولا مرغ و جوجه هایی که در سلامت کامل به سر‌ می‌برند، کمتر با این بیماری مواجه‌ می‌شوند. مگر اینکه با مرغ و یا جوجه ای که مریض بوده، به صورت مستقیم در ارتباط باشند.

برای اولین بار بیماری نیوکاسل در سال ۱۹۲۶ در شهر نیوکاسل انگلستان شناسایی شد. به همین خاطر‌ می‌باشد که این بیماری را به نام نیوکاسل‌ می‌شناسند. بیماری نیوکاسل هم مانند اغلب بیماری های ویروسی قابل درمان قطعی نبوده و از طریق واکسن دو سویه ب ۱ و همچنین لاسوتا‌ می‌توان تا حدودی این بیماری را کنترل نمود. بدین ترتیب اگر پیشگیری های لازم از انواع بیماری های پرندگان انجام شود،‌ می‌تواند بهتر و مفید تر از درمان این بیماری‌ها شود. معمولا مرغ و جوجه هایی که به علت بیماری نیوکاسل تلف‌ می‌شوند، دچار چرخش در سر و گردن نیز‌ می‌شوند. بدین ترتیب با مشاهده چرخش در سر پرندگان، اولین بیماری که احتمال وجود آن‌ می‌رود، نیوکاسل‌ می‌باشد.

نحوه شیوع بیماری نیوکاسل

بیماری نیوکاسل معمولا ممکن است از طریق ماشین آلات از یک مرکز پرورش مرغ به سایر مراکز و همچنین انتقال دانه از یک فضای آلوده به یک مرکز سالم پرورش مرغ نیز‌ می‌تواند عاملی برای شیوع این بیماری باشد. بدین ترتیب معمولا بهتر است دانه هایی که تهیه شده قبل از اینکه باز شوند، به خوبی ضد عفونی شوند و همچنین وسایل و ماشین آلاتی که از بیرون به محل پرورش مرغ وارد‌ می‌شوند، باید ابتدا ضد عفونی شده، سپس اجازه ورود داده شود. بدین ترتیب‌ می‌توان تا حدود زیادی از انتقال بیماری نیوکاسل جلوگیری نمود.

تخم مرغ های تولید شده از مرغ تخمگذار بیمار‌ می‌توانند یکی دیگر از راه های انتقال بیماری نیوکاسل باشند. زیرا معمولا این تخم مرغ های آلوده با ورود به دستگاه جوجه کشی فضای دستگاه جوجه کشی را آلوده نموده، بدین ترتیب با تبدیل شدن تخم مرغ به جوجه، احتمال مبتلا شدن جوجه به بیماری نیوکاسل بسیار زیاد‌ می‌باشد. بدین ترتیب یکی از روش های مناسب برای جلوگیری بیماری نیوکاسل، ضد عفونی کردن تخم مرغ‌ها قبل از قرار دادن درون دستگاه جوجه کشی‌ می‌باشد.

نکاتی در مورد جلوگیری از بیماری نیوکاسل

معمولا با توجه به این که درمان بیماری نیوکاسل بسیار سخت و دشوار‌ می‌باشد، بهتر است با رعایت نکاتی ساده از بروز این بیماری تا حدودی جلوگیری نمود. برای این منظور نیاز است تا واکسن های مربوط به این بیماری به طور منظم برای انواع جوجه‌ها مورد استفاده قرار بگیرد. بدین ترتیب احتمال بروز این بیماری بسیار کمتر‌ می‌شود. زیرا واکسن‌ می‌تواند تا حدودی بدن مرغ و جوجه‌ها را در برابر بیماری‌ها مقاوم نماید.

رعایت بهداشت عمومی محل پرورش انواع جوجه و مرغ بومی نیز‌ می‌تواند روش دیگری برای پیشگیری از انواع بیماری‌ها به خصوص نیوکاسل باشد. بدین ترتیب نیاز است تا به طور منظم همه تجهیزات و حتی کف محل نگهداری مرغ و جوجه ها، به صورت اصولی ضد عفونی گردد. همچنین از ورود هر نوع تجهیزات، وسایل نقلیه، کیسه های دان و… قبل از ضد عفونی به محل پرورش جوجه یا مرغ جلوگیری نمایید. زیرا ممکن است قبلا در محیطی قرار داشته باشند، که مرغ یا جوجه های مبتلا به نیوکاسل در آن محل باشد.

گردآوردگان:واحد تحقیق وتوسعه رویان طیور

جهت مشاوره با شماره ۰۹۱۱۳۱۴۲۳۹۵ تماس حاصل بفرمایید.

تاریخچه بیماری گامبورو

ویروس گامبورو عاملی است که باعث بروز بیماری گامبورو در طیور می‌‌‌‌شود. ویروس گامبورو در سال ۱۹۶۲ شناسایی و کشف شده است. معمولا در مواردی که بیماری گامبورو تشخیص داده شود، آمار مرگ و میر به ۶۰ درصد نیز خواهد رسید. بدین ترتیب می‌‌‌‌تواند بسیار خطرناک باشد.

بیماری گامبورو یکی از خطرناک ترین بیماری های دام و طیور می‌‌‌‌باشد. معمولا بیشتر مواقع این بیماری گریبان گیر جوجه های بین ۴ تا ۶ هفتگی می‌‌‌‌شود. البته این بدان معنا نیست که در سنین کمتر و یا بیشتر این بیماری دیده نمی شود. برای نخستین بار در سال ۱۹۶۲ در ایالت دلاویر شهر گامبورو آمریکا این بیماری مشاهده شده و پس از آن این بیماری به کشور های مختلف منتقل شده است. با توجه به اینکه بیماری گامبورو می‌‌‌‌تواند مقاومت جوجه و مرغ را در برابر انواع بیماری‌ها ‌‌‌بسیار کمتر نماید، لذا می‌‌‌‌‌‌‌‌تواند باعث ضرر و زیان های جبران ناپذیری به پرورش دهندگان مرغ بومی تخمگذار و گوشتی وارد نماید. زیرا از سنین کم گریبان گیر جوجه‌ها ‌‌‌شده و باعث بروز بیماری های مختلف در آنها می‌‌‌‌‌‌‌‌شود. بدین ترتیب مقابله با بیماری گامبورو اهمیت بسیار زیادی پیدا می‌‌‌‌‌‌‌‌کند و کنترل کردن این بیماری می‌‌‌‌‌‌‌‌تواند بسیار راحت تر از درمان کردن آن باشد. لذا توصیه می‌‌‌‌‌‌‌‌شود که با رعایت مواردی که در ادامه این مقاله به آنها اشاره می‌‌‌‌‌‌‌‌شود، تا حدود زیادی احتمال بروز این بیماری را کاهش داده و با خیال راحت به پرورش مرغ تخمگذار و همچنین مرغ گوشتی بپردازید. زیرا از بین بردن هر نوع بیماری می‌‌‌‌تواند هزینه های به مراتب بیشتر داشته باشد.

در سال های قبل یک سویه از این بیماری توانسته است در چندین قاره مختلف باعث تلفات و مرگ و میر پرندگان بسیار زیادی شود. عواقب آن در قاره های اروپا، آفریقا، شرق آسیا، خاورمیانه و آمریکا دیده شده است. بدین ترتیب مواقعی که این بیماری در طیور مشاهده می‌‌‌‌شود، بهتر است که با اقدامات لازم به کنترل و از بین بردن آن نمود. تا شیوع پیدا نکند. زیرا می‌‌‌‌تواند باعث مرگ و میر طیور بسیار زیاد و بروز خسارت های جبران ناپذیری شود. بدین ترتیب معمولا افراد بسیار زیادی به دنبال آشنایی با این بیماری می‌‌‌‌باشند.

علائم و نشانه های گامبورو

معمولا نشانه های بسیار مختلفی برای بیماری گامبورو بیان شده است که هر کدام از آنها مشاهده شود، باید بررسی های دقیق تر شروع شود تا بتوان در مراحل ابتدایی این ویروس را تشخیص داد. عدم تحرک کافی از جمله اصلی ترین نشانه های این بیماری به شمار می‌‌‌‌رود. نشانه دیگر آن نیز افسردگی می‌‌‌‌باشد. پژمردگی نیز می‌‌‌‌تواند یکی از علائم درگیر شدن پرندگان به ویروس گامبورو باشد. اسهال خونی دیگر موردی است که معمولا گامبورو می‌‌‌‌تواند دلیل آن باشد.

بدین ترتیب باید با مشاهده هر کدام از این بیماری‌ها ‌‌‌اقدامات لازم را انجام داده، تا بتوان میزان تلفات را در کمترین حالت ممکن نگه داشت. در غیر این صورت میزان تلفات بالا رفته و این موضوع باعث بروز ضرر و زیان های بسیار زیاد می‌‌‌‌شود. این موضوع باعث اهمیت دقت و دانش کافی پرورش دهندگان می‌‌‌‌شود، زیرا اگر فردی نتواند علائم و نشانه های یک بیماری را به خوبی تشخیص دهد، هرگز نمی تواند در مراحل اولیه بیماری را کنترل نماید. پیشرفت و حاد شدن بیماری نیز طبیعتاً همراه با تلفات زیاد می‌‌‌‌باشد. لذا نیاز است تا پرورش دهندگان علم خود را درباره بیماری های افزایش دهند.

پیشگیری از بیماری گامبورو

گامبورو نیز همانند بسیاری از بیماری های دیگر قابل پیشگیری بوده و طبیعتا این کار می‌‌‌‌تواند بسیار راحت تر و مقرون به صرفه تر نیز باشد. واکسیناسیون پرندگان یکی از روش هایی است که می‌‌‌‌توان انواع جوجه و مرغ تخمگذار بومی و همچنین مرغ گوشتی را بیماری گامبورو در امان نگه داشت.

زیرا واکسن می‌‌‌‌تواند سیستم ایمنی طیور را بسیار قوی تر نماید. بدین ترتیب احتمال مبتلا شدن به این بیماری بسیار کمتر می‌‌‌‌شود. واکسن گامبورو را می‌‌‌‌توان به صورت قطره در چشم طیور، محلول در آب طیور و یا به صورت اسپری جهت انواع طیور استفاده نمود.

ضد عفونی کردن سالن یا مکان نگهداری جوجه‌ها ‌‌‌و مرغ‌ها ‌‌‌نیز می‌‌‌‌تواند یکی از اقدامات مناسب برای پیشگیر از بیماری گامبورو و حتی سایر بیماری‌ها ‌‌‌باشد. بدین ترتیب معمولا طیور سالم تر مانده و کمتر به بیماری هایی مانند گامبورو مبتلا می‌‌‌‌شوند. با توجه به راحتی و کم هزینه بودن ضد عفونی نسبت به از بین بردن بیماری های مختلف، می‌‌‌‌تواند به عنوان روشی مقرون به صرفه و کاملا اقتصادی به صورت دوره ای انجام شود. بدین ترتیب امکان بروز بیماری به مراتب کمتر از مکان هایی است که ضد عفونی نمی شوند.

گردآوردگان:واحد تحقیق و توسعه رویان طیور

جهت مشاوره با شماره ۰۹۱۱۳۱۴۲۳۹۵ تماس حاصل بفرمایید.

بیماری آنفولانزا در پرندگان

بیماری آنفولانزا را‌ می‌توان یکی از خطرناک ترین و مهلک ترین بیماری هایی دانست که انواع پرندگان از جمله انواع مرغ بومی به آن مبتلا‌ می‌شوند. معمولا این بیماری‌ می‌تواند در هر نقطه از کشور و درانواع پرندگان دیده شود. معمولا علائم خاصی را نمی توان برای این بیماری معرفی نمود.

معمولا بیماری‌ها ‌‌‌برای پرندگان مختلف از جمله مرغ و جوجه بسیار زیاد بوده و هر کدام از آنها دارای یک سری از علائم‌ می‌باشند، اما در بین آنها بعضی از بیماری‌ها ‌‌‌ممکن است آسیب بسیار کمتری را به مرغ و جوجه رسانده و برخی دیگر ممکن است سبب مرگ و میر های بسیار زیاد در بین مرغ و جوجه‌ها ‌‌‌شوند. بدین ترتیب باید افرادی که پرورش دهنده پرندگان مختلف به خصوص مرغ و جوجه‌ می‌باشند، بتوانند در کمترین زمان ممکن بیماری را تشخیص داده راه های مقابله با آن را شروع نمایند. یکی از خطرناک ترین بیماری‌ها ‌‌‌برای مرغ و جوجه و در کل پرندگان آنفولانزا‌ می‌باشد. زیرا به شدت کشنده‌ می‌باشد. این بیماری‌ می‌تواند در یک منطقه کوچک شروع شود و به صورت خانه به خانه در سراسر کشور گسترش یابد. از این رو باید تمهیدات ویژه ای برای جلوگیری از این بیماری اتخاذ شود. معمولا پیشگیری در همه بیماری‌ها‌ می‌تواند کم هزینه تر و آسان تر باشد. از این رو اگر بتوان از آنفولانزا پیشگیری نموده، هزینه های بسیار کمتری را پرداخت نموده و نتیجه بسیار بهتری را‌ می‌توان دریافت نمود. زیرا بیماری آنفولانزا با شیوع پیدا کردن و حاد شدن، تلفات بی شماری را بر جای‌ می‌گذارد. معمولا شیوع این بیماری در فصل سرما بسیار بیشتر از فصل های گرم سال‌ می‌باشد.

معمولا این بیماری به طور طبیعی در پرندگان وحشی اتفاق‌ می‌افتد. اما به خاطر واگیر بودن آن، به سرعت در مرغ های بومی و محلی نیز سرایت‌ می‌کند. بدین ترتیب باید مراقب پرندگان وحشی بود، تا با مرغ و جوجه های خانگی در ارتباط نباشند. زیرا بدین ترتیب جلوگیری از شیوع آنفولانزا عملا غیر ممکن‌ می‌باشد. زیرا به راحتی و با سرعت بسیار زیادی آنفولانزا در بین پرندگان پخش‌ می‌شود. این موضوع باعث‌ می‌شود تا افراد بسیار زیادی از این بیماری آسیب ببینند. زیرا ویروس آنفولانزا‌ می‌تواند برای دوره های طولانی مدت زنده بماند. از بارز ترین نشانه های آنفولانزا در پرندگان، مرگ و میر زیاد و بی علت‌ می‌باشد.

برای پیشگیری از بیماری آنفولانزا چکار‌ می‌توان کرد؟

یکی از اصلی ترین و موثر ترین راه‌ها ‌‌‌برای پیشگیری از ابتلا به آنفولانزای مرغی، واکسینه کردن همه جوجه‌ها ‌‌‌و مرغ‌ها‌ می‌باشد. واکسن آنفولانزا‌ می‌تواند تا حدود زیادی از بروز این بیماری در بین مرغ بومی و خانگی جلوگیری نماید.

اما واکسینه کردن به تنهایی کافی نمی باشد. بدین ترتیب باید موارد بسیار زیادی را مورد توجه قرار داد، تا از بروز آنفولانزا جلوگیری شود.

یکی از مهم ترین و موثر ترین نمونه از راه های پیشگیری از این بیماری در پرندگان، عدم ارتباط مرغ و جوجه محلی و خانگی با پرندگان وحشی‌ می‌باشد. زیرا این روش‌ می‌تواند شایع ترین روش انتقال بیماری در بین پرندگان مختلف باشد. بدین ترتیب نیاز است تا آب و دان مرغ خانگی نیز در محلی باشد که دسترسی پرندگان وحشی به ان امکانپذیر نباشد، زیرا ویروس آنفولانزا ممکن است از طریق دان و آب آلوده نیز به راحتی منتقل شود. بدین ترتیب مکان نگهداری از مرغ و جوجه اگر به صورت محافظت شده باشد، بهتر است.

نحوه معدوم سازی مرغ یا جوجه های آلوده به ویروس آنفولانزا

معدوم سازی‌ می‌تواند تنها روش از بین بردن ویروس آنفولانزا در بین مرغ و جوجه های یک واحد پرورش مرغ تخمگذار یا گوشتی و یا جوجه‌ها ‌‌‌با هر سن و سالی باشد. زیرا این بیماری بسیار واگیر داشته و رهایی از شر ان بسیار مشکل‌ می‌باشد. از این رو معمولا واحداهای مختلف پرندگان آلوده را باید درون گونی هایی قرار داده و سپس با استفاده از لودر یا هر وسیله حفاری دیگر، چاله ای را آماده نمایند، بعد از این کار باید گونی‌ها ‌‌‌را درون چاله قرار دهند.

حال باید آهک بر روی گونی‌ها ‌‌‌ریخته و سپس خاک را بر روی آهک ریخت. پس از انجام کلیه این مراحل‌ می‌توان منطقه ای که مرغ یا هر پرنده آلوده دیگری دفن شده را ضد عفونی نمود. بدین ترتیب‌ می‌توان ویروس آنفولانزای پرندگان را ریشه کن نمود. ویروس آنفولانزای مرغی‌ می‌تواند برای انسان‌ها ‌‌‌نیز بسیار خطرناک باشد. بدین ترتیب افرادی که با انواع مرغ و جوجه سر و کار دارند، بهتر است که هر ساله واکسن مخصوص آنفولانزا را استفاده کنند. بدین ترتیب با خیالی راحت تر‌ می‌توانند به کار خود ادامه دهند.

گردآوردگان:واحد تحقیق و توسعه رویان طیور

جهت مشاوره با شماره ۰۹۱۱۳۱۴۲۳۹۵ تماس حاصل بفرمایید.

بیماری آبله در طیور بومی

آبله یکی از بیماری هایی است که از طریق ویروس در بین طیور انتشار پیدا‌ می‌کند. معمولا سویه های مختلفی از این بیماری وجود دارد. سرعت انتشار این بیماری نسبت به سایر بیماری‌هاکمتر‌ می‌باشد. مرگ و میر بسیار کمی از بیماری آبله در بین طیور ایجاد‌ می‌شود.

بیماری آبله یکی از شناخته شده ترین بیماری های طیور بوده و معمولا اغلب افراد به راحتی با آموزش های نه چندان زیادی‌ می‌توانند در تشخیص این بیماری موفق عمل کنند. معمولا هیچ محدودیتی برای بروز این بیماری وجود ندارد یعنی هم در جوجه‌‌‌ها و هم در مرغ بالغ ممکن است این بیماری مشاهده شود.

مرغ تخمگذار یا گوشتی نیز برای بروز این بیماری تفاوت چندانی نداشته و در هر دو نوع احتمال بروز این بیماری وجود دارد. از جمله سویه های مختلف این بیماری‌ می‌توان به مواردی همچون:

  • canary pox virus
  • Pigeon pox virus
  • Fowl pox virus
  • turkey pox virus

اشاره نمود. هر کدام از این تیپ‌‌‌ها می‌توانند به نوعی باعث بروز بیماری و در نتیجه آلوده شدن تعداد زیادی از طیور شود. از این رو باید راه های پیشگیری از ابله را در پیش گرفته تا بتوان از بروز این بیماری تا حدود زیادی جلوگیری نمود. ویروس ابله در اغلب موارد به سختی از بین‌ می‌رود، در نتیجه باید تمهیدات زیادی را اندیشید تا بتوان این ویروس را ریشه کن نمود.

ناقل بیماری آبله

معمولا انتقال بیماری آبله یکی از مواردی است که باید به آن توجه بسیار زیادی بشود. زیرا اگر بتوان ناقلان بیماری را شناسایی نموده، تا حدودی‌ می‌توان در کنترل این بیماری نیز موفق عمل نمود. معمولا انتقال بیماری آبله از طریق پشه‌‌‌ها انجام‌ می‌شود. پشه معمولا با نشستن بر روی بدن جوجه یا مرغ الوده عامل بیماری آبله را دریافت نموده و با نشستن بر روی بدن سایر طیور‌ می‌تواند این بیماری را منتقل نماید. این موضوع باعث شده تا انتقال بیماری از یک مرکز پرورش مرغ یا جوجه به سایر مراکز بسیار سریع و اجتناب ناپذیر باشد. بدین ترتیب تا حد امکان از زیاد شدن پشه در محل پرورش مرغ و یا جوجه باید جلوگیری نمود. زیرا پشه‌‌‌ها انتقال دهنده اصلی بیماری آبله‌ می‌باشند.

علائم بیماری آبله

علائم این بیماری معمولا به نحوی بوده که‌ می‌توان این بیماری را بسیار سریع و در مراحل ابتدایی تشخیص داد. بدین ترتیب‌ می‌توان به راحتی از پیشرفت این بیماری در سایر طیور جلوگیری نمود. یکی از نشانه های اصلی بیماری آبله ندول و یا بروز برخی از جوش‌هابر روی تاج و ریش طیور باشد. وجود ضایعات کازئوس در دهان طیور که‌ می‌تواند در نای و حلق طیور نیز این ضایعات را مشاهده نمود. افسردگی‌ می‌تواند از دیگر علائم بیماری آبله باشد. معمولا به دنبال افسردگی کاهش اشتها و به دنبال کاهش اشتها‌ می‌توان شاهد کاهش رشد طیور نیز بود. در پرورش مرغ تخمگذار ممکن است نشانه هایی مانند کاهش تولید تخم مرغ نیز ممکن است مشاهده شود.

پیشگیری و درمان بیماری آبله

در حال حاضر متاسفانه هنوز درمان قطعی برای بیماری آبله کشف نشده است. در نتیجه پیشگیری از بیماری آبله‌ می‌تواند بیش از پیش اهمیت پیدا کند. زیرا با پیشگیری صحیح و اصولی‌ می‌توان تا حدود زیادی از بروز بیماری آبله جلوگیری نمود. واکسیناسیون برای طیوری که به آبله مبتلا نشده اند،‌ می‌تواند از جمله بهترین و موثر ترین روش‌هابرای پیشگیری از بیماری آبله باشد. بهترین کار برای واکسیناسیون صحیح و اصولی این است که جوجه های گوشتی را در یک روزگی واکسینه نمود. بدین ترتیب بدن آنها مقاوم شده و تا آخر عمر به این بیماری مبتلا نخواهند شد. این در حالی است که اگر واکسیناسیون انجام نشود، در هر سنی ممکن است این بیماری گریبان گیر گله شود. بدین ترتیب بهتر است طبق دستورالعمل مناسبی واکسیناسیون را انجام داد. یک بار استفاده از این واکسن نیز کافی است و نیاز به استفاده مجدد در سنین بالاتر نمی باشد.

بهترین زمان برای استفاده از واکسن آبله در پرورش مرغ بومی تخمگذار ۶ الی ۱۰ هفته ای‌ می‌باشد. این واکسن را معمولا به روش تلقیح و در بال مرغ تخمگذار به کمک سوزن هایی که دو شاخه و همچنین دارای شیار بوده، استفاده‌ می‌کنند. معمولا واکسن‌ می‌تواند درصد ابتلا به بیماری آبله را تا حد زیادی کاهش دهد. با توجه به عدم درمان قطعی، معمولا در همه نوع مرغ از این واکسن استفاده‌ می‌شود. بدین ترتیب‌ می‌توان هزینه های ناشی از برطرف کردن بیماری و از بین بردن ویروس را حذف نمود. این موضوع از نظر زمان و هزینه بسیار مقرون به صرفه‌ می‌باشد.

گردآوردگان:واحد تحقیق و توسعه رویان طیور

جهت مشاوره با شماره ۰۹۱۱۳۱۴۲۳۹۵ تماس حاصل بفرمایید.

انواع واکسن طیور بومی

معرفی روش‌های مختلف واکسیناسیون

معمولا هر نوع واکسن را می‌توان به یک یا چند روش مورد استفاده قرار داد. اولین روش آشامیدنی می‌باشد. در این روش باید vaccine با آب مخلوط شده و طیور از آن استفاده کنند. روش دیگری که از آن استفاده می‌شود، قطره چشمی بوده و باید به صورت قطره درون چشم طیور ریخته شود. روش دیگر واکسیناسیون طیور اسپری می‌باشد. روش تزریقی که معمولا برای واکسن‌های کشته و تعدادی از واکسن‌های زنده کاربرد دارد. تلقیح در نسوج بال نیز از دیگر روش‌های استفاده از واکسیناسیون برای طیور می‌باشد. همه این روش‌ها در حال حاضر مورد استفاده قرار می‌گیرند.

آشنایی با واکسن بیماری مارک

دو نوع vaccine مارک در بازار موجود بوده، نمونه اول آنها H.V.T vaccine نام داشته و برای بوقلمون مورد استفاده قرار گرفته نمونه دیگر آن نیز Rispens vaccine و قابل استفاده برای جوجه‌های یکروزه می‌باشد. این vaccine باید در محلول ازت نگهداری شود و نباید سطح ازت در اثر تبخیر از مقدار مجاز کمتر شود.

آشنایی با واکسن بیماری نیوکاسل

این محصول در دو نوع زنده و کشته در بازار موجود می‌باشد. نوع زنده آن شامل دو نمونه لاسوتا و B1 می‌باشد. نوع کشته این vaccine شامل ویروس B1، لاسوتا و ۷۴ می‌باشد. معمولا پس از مصرف واکسن زنده در گله‌های گوشتی و همچنین تخمگذار می‌توان از این vaccine استفاده نمود.

آشنایی با واکسن گامبورو

Vaccine گامبورو نیز دارای نمونه‌های زنده و کشته می‌باشد. در نوع زنده از ویروس Intermedate استفاده شده و استفاده از این vaccine ضروری می‌باشد. نوع کشته این vaccine نیز برای گله‌های مادر قبل از شروع به تخمگذاری قابل استفاده می‌باشد.

آشنایی با واکسن بیماری برونشیت عفونی

این محصول دارای دو نوع می‌باشد نمونه اول این واکسن Masstype- H120strain نام داشته و بسیار تخفیف حدت یافته بوده، تا بتوان در سنین کم برای جوجه‌ها از آن استفاده نمود. نمونه دوم آن نیز Masstype- H52strain بوده و از نمونه قبلی قوی تر بوده، معمولا برای مرغ مادر و مرغ تخمگذار از این محصول استفاده می‌شود. واکسن کشته برای این بیماری نیز موجود بوده، که از آن برای مرغ تخمگذار قبل از شروع تخمگذاری استفاده می‌شود.

آشنایی با واکسن بیماری لارنگوتراکئیت عفونی طیور

این محصول را شرکت سازنده از ویروس تخفیف حدت یافته تهیه و تولید نموده است. معمولا باید در صورت مشاهده بیماری از این vaccine برای مرغ مادر و مرغ تخمگذار استفاده شود.

آشنایی با واکسن بیماری آبله طیور

Vaccine بیماری ابله از ویروس‌های تخفیف حدت یافته تهیه و تولید می‌شود. معمولا در مناطقی که سابقه بروز بیماری آبله وجود داشته، از این محصول استفاده می‌شود.

آشنایی با واکسن بیماری آنسفالومیلیت طیور

مصرف این vaccine برای مرغ مادر و در هنگام تولک بری الزامی است. این محصول دارای ویروس زنده بوده و معمولا در جنین تخم مرغ تکثیر پیدا می‌کند. معمولا به شکل لیوفیلیزه می‌توان این واکسن را تولید نمود.

آشنایی با واکسن بیماری سندروم کاهش تولید

ویروس این vaccine غیر فعال بوده و قبل از شروع تخمگذاری برای جلوگیری از سندروم کاهش تولید از آن استفاده می‌شود. بدین ترتیب تا حدود زیادی این مشکل از بین رفته و در کمتر موردی مشاهده می‌شود.

آشنایی با واکسن پاستورلوز یا وبای مرغان

این vaccine از نوع غیر فعال می‌اشد. از این محصول در صورت مشاهده بیماری می‌توان برای طیوری همچون مرغ، اردک، غاز و بوقلمون استفاده نمود. بدین ترتیب می‌توان به راحتی بیماری را از بین برد.

آشنایی با واکسن بیماری کوکسیدیوز طیور

این vaccine معمولا به صورت آشامیدنی مورد استفاده طیور قرار می‌گیرد. می‌تواند برای گله‌های مادر نیز مورد استفاده قرار بگیرد. بدین ترتیب از شیوع بیماری کوکسیدیوز در بین گله‌های مادر جلوگیری می‌نماید. بهتر است ابتدا آب خوری‌ها را به خوبی تمیز نمایید. معمولا اضافه کردن چند آب خوری می‌تواند کمک کند تا طیور راحت تر این vaccine را دریافت کنند. بهتر است با آب فاقد املاح و یا آب مقطر رقیق شود.

آشنایی با واکسن بیماری آنفلوانزای طیور

این نمونه از vaccine را شرکت سازنده معمولا از سروتیپ H9N9 تهیه می‌نماید. معمولا واکسن آنفولانزا به صورت غیر فعال بوده و این vaccine را اغلب در گله‌های صنعتی مورد استفاده قرار می‌دهند.

گردآوردگان: واحد تحقیق و توسعه رویان طیور

جهت مشاوره با شماره ۰۹۱۱۳۱۴۲۳۹۵ تماس حاصل بفرمایید

علل تلفات جوجه‌ها از یک تا سه هفتگی

اگر تلفات در جوجه‌های بین یک‌روزگی تا سه هفتگی مشاهده گردید باید به یکی از حالات زیر مشکوک شد.

کمبود ویتامین A

اگر جیره غذایی مادر دچار کمبود ویتامین باشد این حالات در جوجه‌ها مشاهده می‌شود. در غیر این صورت بعد از سه هفتگی مشاهده می‌گردد. ضعف پا، کلیه بزرگ و رنگ پریده، تلفات بالا، گاهی دانه‌های طاولی سفید در مری از علایم کمبود می‌باشد.

کمبود ویتامین E

معمولا در جوجه‌های ۳ تا ۴ هفته مشاهده می‌شوند. ناراحتی‌های عصبی، عدم تطابق، تشنج، روی پشت خوابیدن و پا زدن، تلوتلو خوردن، لرزش، نقاط خونریزی و تغییر رنگ‌یافته در مغز از علایم کمبود محسوب می‌گردند.

کمبود ویتامینB2

پیچ‌خوردگی انگشتان پا به سمت داخل؛ پایین آمدن قدرت جوجه درآوری

کمبود ویتامین B1

نشستن روی قسمت خلفی بدن؛ ستاره نگری

کمبود اسید پانتوتنیک؛ مرگ جنین در ۲ تا ۳ روز آخر جنینی؛ جوجه‌های بدنیا آمده تلفات زیادی در هفته اول نشان می‌دهند.

کمبود ویتامین D3

نرمی استخوان؛ ضعف پا؛ فلجی بیشتر در جوجه‌های سه‌هفته یا بیشتر مشاهده می‌شوند؛ نوک کج و بد شکل؛ گره‌ای در محل اتصال دنده با ستون فقرات؛ پا کج.

سندرم گرسنگی

تاخیر در حمل‌ونقل؛ مدیریت غلط؛ جلوگیری از تغذیه و گرسنگی دادن به جوجه عامل آن بوده که با اسهال همراه است. معمولاً تلفات بین روزهای سوم تا پنجم است. حرارت کم یا زیاد و استفاده از تخم‌مرغ‌های کوچک در جوجه‌کشی نیز از عوامل بروز این حالات می‌باشند. کمبود غذایی مادر نیز از علل سندرم گرسنگی در جوجه‌های جوان‌اند. علائم در جوجه‌ها سنگدان خالی؛ وجود مواد فیبری بستر در سنگدان؛ بزرگ شدن کیسه صفرا؛ کبد رنگ پریده؛ اورات در کلیه‌ها و نقرس احشایی است.

سندرم تشنگی

کلیه‌ها بزرگ و رنگ‌پریده؛ دهیدراتاسیون؛ تلفات سنگین.

پولوروم یا مرگ ناگهانی

(گاهی اوقات بدون علائم کلینیکی و کالبد گشایی) مخرج آلوده؛ اسهال؛ آبسه در ریه کبد و قلب؛ مدفوع نرم در روده کور؛ جدا شدن سالمونلا پولوروم در کشت.

پاراتیفویید

شبیه پولوروم؛ تلفات کمتر؛ جداشدن سالمونلاهای مختلف در کشت مثبت.

عفونت کیسه زرده

متداول؛ تورم کیسه زرده و بافت‌های مجاور؛ بوی بد از مخرج؛ شکم متسع؛ مرگ در ده روز اول زندگی؛ تورم پرده قلب و پری هپاتیت.

کلی باسیلوز

گرفتگی بینی؛ تورم چرکی پرده قلب وکبد و صفاق؛ تورم روده؛ آبسه کبد.

سی آر دی

وجود اگزودای کازیوز در کیسه‌های هوایی جنین؛ انتشار سریع در جوجه‌ها.

عفونت استافیلوکوکی

شبیه به ضرب دیدگی؛ پوست آبی تیره یا سیاه؛ به دست آوردن عامل در کشت.

بیماری Q

مایع در پریکارد؛ کبد بزرگ رنگ پریده توام با خونریزی و نواحی پر خونی؛ کشت میکروبی منفی؛ خونریزی قلب؛ کلیه رنگ پریده؛ گاهی مواد کثیف در سنگدان؛ مرگ در سنین ۹ تا ۱۳ روزگی؛ روی پشت افتادن.

six-day chick disease

عدم تعادل؛ تلوتلو خوردن؛ تشنگی؛ پرخونی کبد؛ رسوب اورات در کلیه؛ مدفوع شل و گازدار در روده‌های کور.

آنسفالومیلیت

در سنین ۱ تا ۶هفتگی؛ لرزش شدید وقتی در دست گرفته می‌شوند؛ ضعف پا؛ فلجی؛ عدم رشد در زنده ماندگان؛ کدورت قرینه در سنین بالا در بهبود یافتگان.

آبله

زگیل در اطراف قاعده پرها و سر؛ خمودگی؛ عفونت‌های ثانوی؛ گرسنگی زیاد و مرگ.

نفروز عمومی

کلیه بزرگ و رنگ پریده؛ لوله‌های ادراری بزرگ شده و پر از رسوب اورات؛ اسهال متمایل به سفید؛ رسوب اسید اوریک در پریکارد و صفاق؛ از دست دادن آب بدن.

آسپرژیلوزیس

ندول‌های زرد رنگ در ریه و نای و کیسه‌های هوایی؛ دهنک؛ ناراحتی‌های تنفسی.

سرماخوردگی

متداول؛ توده متراکم جوجه‌ها تلف شده در اثر انباشته شدن بر روی هم؛ زرده جذب نشده؛ کیسه صفرا متسع؛ نفریت؛ چینه‌دان و سنگدان خالی؛ پر خونی ریه و گاهی ادم ریه؛ عدم وجود جراحات پاتالوژیک دیگر.

مسمومیت

علائم متغیر؛ ادم عمومی؛ تورم معده و روده؛ آب اوردگی شکم؛ پرخونی عضلات، کبد، کلیه، ریه، در مسمومیت با نمک و در بسیاری از مسمومیت‌ها کلیه بزرگ و پرخون.

بدی جوجه‌کشی

بالا یا پایین آمدن حرارت دستگاه جوجه‌کشی و رطوبت و تهویه نادرست قطع برق که جوجه‌ها چند روز بعد از هچ تلف می‌شوند.

حرارت زیاد

جوجه ها نفس‌نفس زده؛ بالها افتاده؛ گاهی علائم ؛ عصبی مانند کمبود ویتامین؛ پر خونی ریه‌ها عضله قلب و مغز؛ نقاط خونریزی بزرگ در مغز و چربی‌های اطراف قلب؛ ادامه گرما باعث کم شدن آب خوردن و غذا خوردن می شود.

کراتوکونژکتیویت

استشمام گاز آمونیاک؛ ترشح از چشم؛ سفید شدن چشم.

شرایط ژنتیکی و تغییرشکل یافتگی

عدم وجود ارگان‌های داخلی مثل کبد کلیه و ریه؛ تغییر شکل نخاع یا اندام‌ها.

کانی بالیسم

خونریزی در اطراف ناحیه‌ای که نوک زده شده است.

خفگی

جمع شدن غذا در اطراف حنجره؛ زیاد بودن غذا؛ خفگی در اثر جمع شدن روی هم در اثر ترس یا سرما که در این حالت پرخونی ریه دیده می‌شود.

گرد آورندگان: تیم پرورش رویان طیور

جهت مشاوره با شماره ۰۹۱۱۳۱۴۲۳۹۵ تماس حاصل بفرمایید

شناسایی و بهبود قابلیت جوحه‌آوری

اثرات تغذیه در قابلیت جوجه درآوری تخم‌مرغ‌های بارور را به استثنای کمبود ویتامین‌ها و برخی مواد مغذی دیگر، نمی‌توان به آسانی به صورت کمی بیان نمود. خلاصه‌ای از نشانه‌های رایج کمبود برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی در جنین در جدول زیر درج شده است.

باید تاکید شود که نشانه‌های کلاسیک کمبود ویتامین‌ها به صورت منفرد به ندرت مشاهده می‌شود؛ بلکه اغلب کمبود چند ویتامین به واسطه حذف سهوی پیش مخلوط ویتامین از جیره و یا در اثر تاثیر سایر مواد مغذی یا سموم بروز می‌کند که مواد اخیر رایج‌تر و تشخیص آن نیز مشکل‌تر است؛ زیرا تجزیه جیره بیانگر میزان صحیح ویتامین، در زمانی که کمبود آن رخ داده است، می‌باشد. هنگام کمبود چند ویتامین، برای مثال در اثر حذف سهوی پیش مخلوط ویتامینی، در ابتدا اغلب نشانه‌های کمبود ریبوفلاوین بروز می‌کند که بیشترین اثر نامطلوب را برای مرغ‌های مادر به همراه دارد و قابلیت جوجه درآوری تخم‌ها را پس از ۳ تا ۴ هفته به سطح بسیار پایینی کاهش می‌دهد.

در این تحقیق از جیره‌های ذرت-سویا استفاده شده و هر پیش مخلوط ویتامینی فاقد یکی از ویتامین‌ها بود. بنابراین به واسطه این که ذرت و کنجاله سویا حاوی مقداری ویتامین هستند، عوارض ناشی از کمبود برخی ویتامین‌ها چندان محسوس نبود. همان‌طور که پیش از این شرح داده شد، نشانه‌های کمبود ریبو فلاوین بسیار شدیدتر بود.

نشانه های معمول کمبود ویتامین و املاح در جنین

ویتامین A:

مرگ زودرس در جنین و عدم تکامل دستگاه گردش خون

ویتامینD3:

برحسب ذخایر مرغ‌های مادر، جوجه‌های کم‌رشد و استخوان‌های نرم و به طور عمومی همراه با نقایص پوسته، تغییر خلل و فرج پوسته.

ویتامین E:

به‌طورکلی مرگ زودرس در جنین در ۱ تا ۳ روز اول و احتمالا آنسفالومالاسی جنین، تراوش عروقی نیز معمول است.

ریبو فلاوین:

تلفات زیاد جنین در روزهای ۹ تا ۱۴ یا ۱۷ تا ۲۱ جنین‌ها حالت آدم و یا پیچیدگی پرها را نشان می‌دهند. پیچ خوردگی انگشتان پا در جوجه‌ها ممکن است مشاهده شود.

اسید پانتوتنیک:

خونریزی‌های زیرجلدی در جنین‌ها از تخم خارج نشده

بیوتین:

کاهش جوجه درآوری بدون افت تولید تخم‌مرغ، اوج مرگ‌ومیر جنین در هفته اول و سه روز اخر دوره جوجه‌کشی می‌باشد. ضایعات اسکلتی و کچ شدن نوک نیز ممکن است.

ویتامین B12:

تلفات جنین در روزهای ۸ تا ۱۴ احتمالاً ادم و پیچ خوردگی انگشتان پا و همچنین کوتاه شدن نوک.

تیامین:

از نظر تلفات جنین، دو مرحله عمده وجود دارد:

  1. در مرحله اولیه
  2. دیگری در روزهای ۱۹ تا ۲۱.

در سینی‌ها تعدادی جوجه مرده به همراه تعداد کمی جوجه ناقص مشاهده می‌شوند. تلفات جوجه‌هایی که هچ شده‌اند در سنین ۱۰ تا ۱۴ روزگی ممکن است بسیار زیاد باشد. تزریق تیامین، به‌طورکلی سبب بهبود آنی می‌شود. انواع خاصی از مواد ضدعفونی‌کننده، آنتی‌کوکسیدیوزها و پودرماهی کیفیت پایین ممکن است سبب کمبود تیامین شوند. همچنین به تازگی مدارکی مبنی بر افزایش نیاز به تیامین در حضور قارچ‌های فوزاریوم ارایه شده است.

کلسیم و فسفر

همچنان که کمبود این مواد مغذی در مرغ‌ها بیشتر می‌شود، تلفات جنین از مراحل انتهایی به مراحل ابتدایی دوره جوجه‌کشی تغییر می‌یابد؛ کوتاه و ضخیم‌شدن پاها، کوتاه شدن آرواره زیرین، برآمدگی پیشانی، ادم گردن و بیرون زدگی شکم از نشانه‌های آن هستند. کیفیت پوسته نیز به‌طورکلی تحت تاثیر قرار ‌گیرد.

روی:

ضایعات متعدد اسکلتی و کوتاهی و کمی پرها ممکن است دیده شود.

منگنز:

تلفات جنین در مراحل انتهایی ۱۸ تا ۲۱ روزگی جنین‌ها دارای بال‌ها و پاهای کوتاه و سر و نوک غیرطبیعی می‌باشند. ادم شایع است و ریزش پر به طور معمول وجود ندارد.